2 Nisan 2012 Pazartesi

4.MEHMET İLE PAPA ALESSANDRO AKRABAYMIS

Son 15 yıldır Vatikan Gizli Arşivi’ne Türkiye’den girebilen tek kişi olan Türkiye Katolik Ruhani Reisler Kurulu’nun resmi tarihçisi Dr. Rinaldo Marmara, 350 yıllık 4 sayfadan oluşan çok çarpıcı bir belgeyi Habertürk’le paylaştı.

Türkiye Katolik Ruhani Reisler Kurulu'nun resmi tarihçisi, kültür ataşesi ve aynı zamanda basın sözcüsü olan Dr. Rinaldo Marmara'nın geçtiğimiz günlerde, "Vatikan Gizli Arşiv Belgeleri Işığında Türkiye ile Vatikan Diplomatik İlişkilerine Doğru" adlı kitabı Bahçeşehir Üniversitesi Yayınları'ndan çıktı. Özellikle son 15 yıldır Vatikan'ın gizli arşivlerine Türkiye'den girebilen tek isim olan Dr. Marmara'nın kitabı Türkiye'yi yakından ilgilendiren çarpıcı belgelerden oluşuyordu. Biz de Dr. Marmara'yla hem kitabı, hem de Vatikan gizli arşivleriyle ilgili konuşmak için Harbiye'deki Vatikan Temsilciliği'nde bir araya geldik. Dr. Marmara sözlerine Habertürk Gazetesi Yayın Danışmanı Murat Bardakçı'ya teşekkür ederek başladı: "Yıllardır verdiğim uğraş Türkiye'yi yakından ilgilendiren, Türk tarihi açısından son derece önemli olan Vatikan arşivlerini gün yüzüne çıkarmak. Çünkü Vatikan arşivleri açıklanmadan Türk tarihi eksik kalır. Bu gizli belgelere ulaşabilmek için ise katalog hazırlanması şart. Bu konuyu köşesinde dile getiren ve 'Katalog hazırlanması gerek' diyen kişi ise Murat Bardakçı oldu. Bu konuya dikkat çektiği için kendisine teşekkür ediyorum.''



BELGE 4 SAYFADAN OLUŞUYOR
Dr. Rinaldo Marmara sözlerini bitirdikten sonra yanı başında duran siyah deri çantasını açtı ve içinden bazı belgeler çıkartarak, "Bu elimde tuttuğum el yazması belgeler Vatikan Gizli Arşivi'ne ait'' dedi. 4 sayfadan oluşan belge İtalyanca kaleme alınmıştı ve üzerinde "Vatikan Gizli Arşivi" mührü vardı. "Bu belgede ne yazıyor?" diye sorduğumuzda, Dr. Marmara belgenin en üstünde yazan cümlenin önce orijinalini okudu. Tercümesini yaptığında ise gözlerimiz fal taşı gibi açılmıştı: "Efendimiz Papa Alessandro VII ile Türklerin büyük efendisi Sultan Mehmed arasındaki hısımlık ilişkisini gösteren doğru anlatımdır.'' Merak içinde sorduk: "Katolik dünyasının ruhani lideri Papa 7. Alessandro ile Osmanlı Sultanı 4. Mehmed, nam-ı diğer Avcı Mehmed akraba mıydı?'' "Bu belgeye göre öyle'' dedi.

SOYAĞACINDA 4. MEHMED İÇİN 'HÜKMEDEN PADİŞAH' NOTU
Belgede çıkartılan soyağacının en tepesinde Hürrem Sultan'ın annesi olduğu iddia edilen İtalyan asilzadesi Hanne Marsigli'nin adı bulunuyor. Hanne Marsigli'nin çocukları Leonardo Marsigli ve Margherita Marsigli isimleri yazıldıktan sonra her iki kardeşin soyunun devamı tek tek belirtiliyor. Leonardo'nun ardından Cesara Marsigli, Alessandro Marsigli, Laura Marsigli ve Fabio Chigi isimleri yazılı. Dr. Marmara bu soyağacıyla ilgili kısa bir not düştü: "Laura Marsigli'den sonra soyadı Chigi'ye dönüşüyor. Görülen o ki Laura Marsigli, Vatikan'ın en önemli ailelerinden olan Chigi ailesine mensup biriyle evlenmiş ve bu evlilikten de Fabio Chigi yani Papa 7. Alessandro dünyaya gelmiş.''

Soyağacının diğer dalında ise tanıdık iki isim var. Sultan Süleyman ve La Rossa (Kızıl) lakaplı Margherita Marsigli. Bu iki ismin hemen altında Selim, İbrahim ve Mehmed isimleri yazılı. Dr. Marmara yine kısa bir açıklama yapıyor: "Sultan Sü ley-man ve Hürrem Sultan'ı n oğl u Se l im, 11. Osman l ı padişahı olarak tahta çıktı. Soyağacında Sel im'den sonraki diğer padi -şah l arın adı be l irtilmemiş ve 18. Osman l ı padişahı I. İbrahim ile 19. Osman l ı padişahı 4. Mehmed' l n adı yazılmış. 4. Mehmed'i n adının altına da 'Hükmeden padişah' notu düşülmüş. Demek ki bu belge hazırlandığında Osmanlı tahtında 4. Mehmed oturuyordu.''

İKİSİ DE AYNI DÖNEMDE YAŞADI
BU noktada kısa bir dipnot düşmek gerek. Aralarında hısımlık olduğu iddia edi l en Papa 7. Alessandro 1599 yı l ında Siena'da dünyaya geldi. (Belgede Hürrem Sultan' l n da Siena'da yaşadığı iddia edi l iyordu.) 1655 yı l ında Papa olan Fabio Chigi, 7. Alessandro adını aldı ve 1667 yılında öldü. Soyağacının diğer tarafındaki 4. Mehmed ise 1648 yılında tahta geçti ve 1687 yılında vefat etti. Diğer bir deyişle belgede iddia edildiği gibi Papa 7. Alessandro ile Osmanlı padişahı 4. Mehmed aynı dönemde yaşamıştı. Dr. Rinaldo Marmara, 4 sayfal ık belgenin son sayfasında bazı bilgi l erin si l ik olduğunu söyledi: "Ancak belgenin son cüm le-sinde bu belgenin Papa tarafından Monsenyör Barlemont adında birine verildiği ve aynı zamanda kendisine bazı nasihatlerde bulunduğu belirtiliyor."

"HÜRREM SULTAN HEM İTALYAN HEM DE SOYLU BİR AİLENİN KIZI"
Dr. Rinaldo Marmara'nın belgenin devamında okudukları ise adeta, "Bugüne kadar Hürrem Sultan'la ilgili doğru bildiğiniz ne varsa unutun'' diyordu. Çünkü belge Muhteşem Yüzyıl dizisi sonrası kitapçı raflarını süsleyen ve birbirini tekrar eden Hürrem Sultan hakkında yazılmış romanları da, tarih kitaplarını da elinin tersiyle bir kenara itip çok farklı bir Hürrem Sultan hikâyesi anlatıyordu. Dr. Marmara tane tane anlatmaya devam etti: "Belgenin 350 yıllık olduğunu tahmin ediyorum. Burada yazılanlara göre Türk korsanları İtalya'nın Siena bölgesindeki Collecehio Şatosu'na saldırdı, şatoyu yakıp yıktı. Şato, Hanne Marsigli adındaki bir İtalyan asilzadeye aitti. Bu kadının iki de çocuğu vardı. Leonardo ve Margherita. Türk korsanları Leonardo'yu geride bırakıp güzel kızıl saçları olan bu genç kızı Osmanlı Sarayı'na vermek için İstanbul'a götürdü. Hareme konulan Margherita'yı, Sultan Süleyman çok beğendi ve Margherita'nm Sultan Süleyman'dan çocukları oldu. Bu çocuklardan Selim, Sultan Süleyman öldükten sonra padişah oldu." Araya giriyoruz: "Ancak biz Hürrem Sultan'ı, Ukraynalı fakir bir ailenin kızı olarak biliyoruz." Dr. Rinaldo kafasını iki yana sallayarak, "Bu belgeye göre Hürrem Sultan hem İtalyan hem de çok zengin bir ailenin kızı. Hatta ailesinin şatosu var" dedi, sonra da şöyle devam etti: "Ancak bu belge Hürrem Sultan'la ilgili hazırlanmamış. Bu belgenin 3. sayfasında bir soyağacı çıkartılıyor. Bu soyağacma göre ise Hürrem Sultan'ın soyundan gelen padişah 4. Mehmed ile erkek kardeşi Leonardo'nun soyundan gelen Papa 7. Alessandro akraba."

VATİKAN GİZLİ ARŞİVİ'NE GÜNDE 40 KİŞİ GİREBİLİYOR
Dr. Rinaldo Marmara, İstanbul'un fethinden önce İstanbul'a yerleşen Cenovalı köklü bir aileden geliyor. Fransa'da Montpellier Paul Valery Üniversitesi'nde doktor unvanı alan Dr. Marmara, yılda 810 kez Vatikan'ın gizli arşivlerine girdiğini söyledi: "Son 15 yıldır hemen her ay Vatikan'daki arşivdeyim. Vatikan Arşivi dediğinizde toplam raf uzunluğu 85 kilometreyi bulan bir yerden bahsediyoruz. Evet, Vatikan Gizli Arşivi'ne girmek zordur. Ama girdikten sonra ne yapacağını bilmek gerek. Çünkü Türkiye'yi ilgilendiren belgelerle ilgili katalog hazırlanmadı. Bu nedenle aradığınız belgeyi bulmak büyük çaba gerektiriyor. Vatikan Gizli Arşivi'ne günde 40 kişinin girmesine izin veriliyor. Bunların yarısı rahip ve rahibe. Diğer yarısı da tarihçi ve araştırmacılar. Arşive girebilmek için önce gerekli yazışmaları yapmanız, referans mektupları sunmanız, arşivde ne aradığınızı belirtmeniz gerekiyor. Vatikan da sizin hakkınızda tahkikat yapıyor, kimsiniz diye." Dr. Marmara, Bahçeşehir Yayınları'ndan çıkan son kitabı için Bahçeşehir Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Enver Yücel'e de özellikle teşekkür etti.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder