4 Nisan 2012 Çarşamba

ARKEOLOJİK VANDALLIK ÖYKÜLERİ

İvriz'de kısa bir süre önce Hitit kabartmalarına yönelen silahlı saldırı, bize Taliban rejiminin Hindikuş Dağları eteklerindeki Bamiyan mağaralarında bulunan dev iki Buda heykelinin bombalanması olayını çağrıştırdı. Arkeolojik değerler yönünden dünyada ilk sıralarda bulunan Türkiye, ne yazık ki, böyle bir olanağı koruma ve geleceğe aktarma konusunda geri sıralarda yer alıyor. İvriz'de yaşanan Vandalizm, umarız bir sonun başlangıcı olmaz.


Türkiye, hemen her konuda olduğu gibi, arkeoloji konusunda da tam bir cennet. Konunun can alıcı, ama görmezden gelinen noktası, cennetin bulunduğu her yerde bir cehennemin de var olduğu gerçeği. Türkiye'deki arkeolojiye fakülteler, müzeler, araştırma enstitüleri ve yayınlar açısından bakıldığında, dünya çapında eşsiz bir çalışma ortamının bulunduğunu gözlemliyoruz. Aynı şey, çağlar içinde yalnız Türkiye'de ardı ardına dizilmiş gibi duran onlarca farklı kültür ve bunların on binlere varan maddi kalıntıları için de geçerli. 

İşte arkeolojik açıdan Türkiye'yi eşsiz yapan bu zengin gerçeğin arka yüzünde, tüm bu maddi varlıklara güya sahip olmak isteyen, başta defineciler olmak üzere tüm "ötekiler"in tutkuları bulunuyor. Böylece, Türkiye'nin arkeolojik birikimi her tür definecilerin kolayca at oynattığı bir cennete dönüşürken, yetkililerin sorumluluktan kaçması nedeniyle, tüm ülke arkeoloji bilimi yönünden tam bir cehenneme dönüşüyor. Hiç kuşku yok ki, bu konu Türk arkeolojisinin belki asla çözemeyeceği bir sorun olarak varlığını uzun yıllar sürdürecek. 

Hiçbir korumanın bulunmadığı ören yerleri, müzeler, kazı alanları, hemen her tür mimari eser, bu başarılı yağmacıların ilgi alanına giriyor. Sorunun kökeni çok derinlerde ve büyük olasılıkla tüm toplumun evrene bakışı noktasında odaklanıyor. Yoksa insanlar neden henüz madenin bile bilinmediği devirlere ait höyük ya da mağaralarda altın arasınlar ki? Bu bilgisizliğin kökeni nerelerden kaynaklanıyor? Ya da niçin kimileri duvar fresklerinin gözlerini oyup yüzlerini karalıyor? Taliban benzeri bir davranışla, İvriz Kabartması neden kurşunlanıyor?

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder