2 Mart 2013 Cumartesi

Pizza Kulesi


Pisa’nın eğik kulesi dünyanın en ünlü eğik kulesi olup, İtalya’nın Pissa kentinin de sembolüdür.
Kule, Pisa katedrali için bağımsız bir çan kulesi olarak planlanmış. 9 Ağustos 1173 tarihinde, temel atma töreninden 12 yıl sonra kulenin 3 cü katı çıkıldığı esnada temeli kaydığından, kule güneydoğuya eğim göstermeye başlamıştır. Kulenin yapımı bu sebepten dolayı tam 100 sene boyunca durdurulmuştur. Daha sonra yamukluğu dengelemek için üzerine çıkılan 4 kat yamuk olarak eklenmiştir. 1372 yılında çan kulesinin de tamamlanmasından sonra yapı tekrar durdurulmuştur.



Kulenin eğiminin sebebi, üzerindeki ağırlığa dayanamayan zemindeki tınlı toprak ve kumdur. Yapılan son kazılarda edinilen bilgiye göre, kule eski bir adanın ve o zamanlar kumdan oluşan bir havzanın hemen yanına inşaa edilmiş.
Efsaneye göre, Pisa kentinin yerlisi olan Galileo Galilei kule üzerindeki deneylerinde yer çekimi kanunlarını bulmuştur.

1987 yılında Kule yan tarafındaki katedral, katedralin vaftiz bölümü ve mezarlığı ile birlikte UNESCO Dünya Miras Listesine alınmıştır.

Mimarisi:
55 metre yükseklikte ve 12 metre çapındaki çan kulesi 14.200 ton beyaz Carrara Mermerinden oluşur ve uzun süre yıkılma tehlikesinden dolayı çalınmasının yasak olduğu 7 çanı vardır. Pizza della Miracoli’nin en yüksek yapısı olması için tasarlanmıştır. Merkezi İtalya’da tüm kare şeklindeki kulelerden daha farklı olarak yapılmış, kuzey Avrupa’daki sivri kulelere tezat oluşturmuştur. 700 m³ öğütülmüş taş ve harçtan oluşan sarmal temel üzerine oturtulmuş. Mimarı Bonanno 100 metre yükseklikte çanların çalmasını planlamış. Sınır duvarının çevresi 3.57 cm kalınlığındadır. Girişin yan tarafında kulenin yapımına başlanıldığı ay ve sene oyulmuş; 1173 Ağustos. Belgelerde 1174 yılı olarak geçer, çünkü Pisalılar için o zamanki takvime göre yeni yıl 25 Mart’ta başlar.
Çan kulesinin, çanlar için olmasının dışında başka fonksiyonu da vardı. Bir tehlike anında din adamları kule içine kaçarlardı.

Her katta 30 sütunu olan revak galeriye açılan bir kapı var. Güney kısımda çan kulesine çıkan 6 basamak, kuzey kısmında ise sadece 4 basamak vardır. Floransa’da dom kubbesinin fenerine çıkılan katın bir benzerinin kulenin en üstüne yapılmasının ünlü İtalyan mimar Brunelleschi’den ilham alındığı söylenir.


Yıkılma tehlikesinde olan, 17.500 ton ağırlığındaki kule 7 Ocak 1990 yılından itibaren ziyaretçilere kapatılmak zorunda kalınmıştır. 12 yıl süren restorasyon çalışmalarından sonra kule 44 cm dik duruma getirilip, 2001 senesinden itibaren tekrar ziyarete açılmış. Ziyaretçi grupları en fazla 40 kişi olarak, her 20 dakika ara ile kuleyi ziyaret edebilirler.


Onarımı:
Eğimli zemini, ince ve hafif dışa taşan duvarları kurtamak için ortaçağda yapılan her türlü kurtarma çalışmaları başarısız olmuştur. Böylelikle 100 metre olması planlanan kule, sadece 54 metre olarak inşaa edilmiştir.

1990 yılından beri çeşitli onarım tedbirleri alınmıştır. 1992 yılında kule ikinci katında taşıyıcı mermerlerinde tehlikeli çatlaklar oluştuğundan çelik bir kelepçe ile çevrelenerek emniyet altına alınmıştır. Bu kelepçelerden toplam 18 tanesi kullanılmıştır.


1993 yılında karşıt bir ağırlık olarak kuzey tarafına 600 ton kurşun külçeler döşenmiştir. Böylelikle kulenin eğimi 1 cm daha azaltılmıştır. Zemin uzmanı John Burland’ın talimatı ile yüksek kısmın zemini 900 ton kurşun ile desteklenmiştir. 1999 yılındaki bir televizyon çekiminde, bu sebepten dolayı zeminin 1994 yılından itibaren yıllık 1 mm fazlalaştığı iddia edilmiştir. Yapılan işlemden önce, 1991 yılının Mart ayından Mayıs ayında kadar egimde 2.9 mm kadar gerileme görülmüştü. Bilim adamları Gero Geri ve Brunello Palla eğimin artmasının sebebinin, önceki yıllarda artan yağmurların su tablosunu değiştirerek tıpkı 1936, 1939, 1957 ve 1961 yıllarında olduğu gibi kulenin zeminini yükselmesine sebep verdiğini söylerler.


1990 yılında uzmanlar tarafından oluşan bir komite kulenin onarımı ile ilgili olarak anlaşamadığından, 1996 yılında İtalyan hükümeti tarafından dağıtıldı. Kasım 1997 yılındaki büyük depremden sonra aynı komite tekrar çağırıldı. Kulenin temelinde çalışmalara başlanmasına karar kılınarak, kulenin kuzey kısmında zemine uzun delikler açılarak, zeminden 50 m³ malzeme çıkartıldı. Toprak zemin yavaş yavaş otururken, kulenin zemini de tabana oturarak, kuzeye doğru dikey duruma gelmiştir. Kulenin eğiminin %10 olarak düzenlenmesi planlanmış, fakat 44 cm’e ulaşılmıştır. Böylelikle önümüzdeki 300 sene için kule emniyete alınmıştır. Onarımdan sonra kule tekrar ziyaretçilere açılmıştır.


Tüm bu çalışmalar esnasında olası bir aksilik karşısında kulenin yıkılmaması için, 103 metre uzunluğunda büyük metal kablolar ile bağlanmıştır.
Onarım esnasında, eski planlarda da görünen eski bir Roma yolu ve içi iskeletlerle dolu ortaçağ mezarı bulunmuştur.

Kaynak:forumgercek.com



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder